Blog

Onze man in Teheran

Oprichter Cas reist voor ToenToer 3 maanden lang door Iran en Centraal-Azië. We missen hem natuurlijk ontzettend, maar we zijn erg blij om zo nu en dan iets van hem te horen. Cas heeft inmiddels Iran verlaten en is dwars door Turkmenistan gereisd en aangekomen in Oezbekistan. Hieronder het eerste artikel over zijn reis door dit prachtige en interessante gebied. 

Welkom in Iran

Nog nooit heb ik me zo welkom gevoeld, nog nooit heb ik me zo ‘anders’ en opvallend gevoeld en nog nooit heb ik met zo veel mensen op straat gepraat, selfies gemaakt en thee gedronken. Als blonde westerse jongen is anonimiteit er geenszins bij in Iran. Zelfs in de metropool Teheran, met bijna net zoveel inwoners als heel Nederland, heb ik nog geen 500 meter gelopen zonder, op z’n minst met een glimlach, ‘Salaam’ of ‘Hello, how are you?’ te beantwoorden. Als het geen jongeren zijn die al giechelend weglopen, volgt er meestal een klein gesprekje.

Na het beantwoorden van de gebruikelijke eerste drie vragen; ‘waar kom je vandaan’, ‘hoe lang ben je in Iran’ en ‘waar in Iran ben je al geweest en waar ga je nog naartoe’ volgt een vraag die door Iraniërs wordt gebruikt om afstand te doen van ‘de politiek’ en de verhoudingen tussen Iran en de wereld bloot legt. ‘Waarom ben je in Iran, zijn niet alle westerlingen bang voor de Islamitische Republiek?’ (Niet in deze exacte formulering). Het komt ook geregeld voor dat deze kwestie in de vorm van

een stelling wordt verwoord: ‘De westerse media concentreert zich alleen maar op de politiek in Iran en maakt zo iedereen bang. Het volk van Iran is veel beter dan haar regering en we zijn blij dat jullie dat nu kunnen zien en voelen. Vertelt het door!’. Dat veel mensen hier snel afstand willen doen van een opgelegde identiteit is wellicht te vergelijken met hoe ik (en ik denk veel Nederlanders) ook graag snel vermeld dat ik geen wiet rook, zoals snel aangenomen wordt in het buitenland als ik zeg dat ik uit Nederland kom.

 

 

 

 

 

 

De vergelijking houdt daar overigens wel op, want waar de Nederlandse ‘opgelegde identiteit’ een kleine irritatie oproept, is de Iraanse van veel ernstigere en schadelijkere aard. Zo was de oom van mijn reisgenoot die in de Verenigde Staten woont, enorm geschokt dat haar ouders Tessel toelieten naar Iran te gaan. Een meisje in dat grote boze, onveilige en onderdrukkende land is toch wel het laatste wat je als ouder zou moeten willen.

Veiligheid

De reacties van mensen in Nederland op mijn reis naar Iran waren vaak wel een stuk genuanceerder. Mensen die er zelf geweest waren of verhalen hadden gehoord verkondigden gauw dat ze jaloers waren en dat Iran hun favoriete reisbestemming was met de aller aardigste mensen ter wereld (iets wat ik nu kan beamen). Veel mensen begonnen ook over de ongelofelijk rijke geschiedenis van Iran en bijzondere cultuur, een van de belangrijkste redenen waarom ik hier naartoe ben afgereisd. Zeker waren er ook mensen die zich druk maakten over de veiligheid, dat er toch oorlog was en dat de regering alles streng in de gaten zou houden. Oorlog is er zeker niet en wat mijn reis betreft is veiligheid wel het laatste waar ik me druk over hoef te maken. Misschien is het omdat de straffen op diefstal, beroving en zedendelicten bizar hoog zijn, maar over onze spullen en onszelf hebben we ons totaal geen zorgen hoeven maken.

Een voorbeeld zijn de stopcontacten. Overal zijn stopcontacten, op straat, in de parken, op busstations, waar je je maar een stopcontact kan wensen is er een. In Tabriz werden we uitgenodigd om een kopje thee te drinken in een park en de telefoon van onze nieuwe ‘vriend’ was leeg. Er was een stopcontact 100 meter verderop achter een paar bosjes, uit het zicht. Desalniettemin heeft deze man een uur thee met ons gedronken en na afloop liep hij al zwaaiend en vrolijk telefonerend weer weg.

Wij zijn onze telefoon/portemonnee/tas af en toe ergens vergeten, oeps, maar altijd lag die nog op precies dezelfde plek als we een half uur later terug kwamen. Diefstal lijkt niet voor te komen, een fiets zou in ieder geval minder snel verdwijnen dan in Amsterdam. Het is heel fijn om in zo’n betrouwbare omgeving te zijn. We laten vaak onze backpack in een restaurant, op een station of ergens anders staan om even een boodschapje te doen, een museum te bezoeken of een tweedaagse wandeling te maken.

We hebben nog geen enkel verhaal gehoord van verdwenen geld van toeristen. Terwijl iedereen weet dat we heel veel contant geld bij ons hebben, pinnen kan immers niet in Iran. Iedereen laat gewoon rustig zijn backpacks en rugzakjes (a.k.a. cash-mijnen) in de slaapzaal liggen. Ook ’s avonds op straat voelen we ons veilig. Juist dan is het in de grote straten heel gezellig omdat alle winkels open gaan en de donkere steegjes worden door niemand gemeden. Kortom, zolang je niet naakt over straat rent en gekke dingen over Khamenei schreeuwt, zit het met de veiligheid wel goed in Iran.

Religie

Misschien heeft de religie ook wel iets te maken met de lage criminaliteit. Religie heeft natuurlijk ook heel veel invloed op de wetgeving in dit land, de Islamitische Republiek Iran. Dat de religieuze regels zijn opgenomen in de grondwet, waarvan de hijab en het gebrek aan alcohol de beste voorbeelden zijn, heeft me tijdens gesprekken met locals wel af en toe verbaasd. Vergeleken met bijvoorbeeld Marokko is religie namelijk een weinig besproken onderwerp. Als ik het er al met iemand over heb nemen ze er vaak een heel gematigde positie over in, de gesprekken met imams daargelaten natuurlijk. Vooral veel jongeren zeggen helemaal niet in god te geloven, ook is het meer dan eens voorgekomen dat de Islam als het grootste probleem van de regering werd gelabeld. De onvrijheden die de religie met zich meebrengt is de grootste ergernis van de mensen die ik spreek. Graag zouden ze de keus willen hebben hoe zij hun religie beleven en praktiseren en of ze er überhaupt in geloven.

Volgens mij is religie ook niet het belangrijkste aspect van de Iraanse cultuur, die toch vooral op genieten, liefde en de natuur is gefocust als je naar de alom bekende gedichten luistert. Onder de Khaji brug in Isfahan zijn we daar nog eens getuige van geweest, een van de mooiste ervaringen in Iran. Het was al donker geworden en we liepen in alle rust over de rivier, die sinds 2008 helemaal droog ligt, midden door de drukke stad. Bij de eerste brug, de Si-o-se Pol brug, aten we heel vies zout ijs en was de ober enorm met me aan het flirten (over de mannen zal ik in een volgende blog meer uitweiden).

 

 

 

 

 

 

 

We liepen verder naar de volgende brug, daar zagen we veel mensen flaneren en relaxen. Nog dichterbij hoorden we het eerste gezang. Onder de bogen van de brug zaten overal groepjes mannen bij elkaar en af en toe zetten er een lied in, waarna iedereen begon mee te zingen. Terwijl wij bij een groepje stonden te kijken stroomden er steeds meer mensen toe, uiteindelijk stonden er zo’n vijftig mensen te kijken. Vijftien oudere mannen zaten onderuitgezakt tegen de brug of stonden er nonchalant tegenaan geleund en zongen lied na lied met elkaar. Het waren oude Iraanse volksliederen vertelde een Amerikaans-Iraanse vrouw naast ons, van ver voor de Revolutie. Alle Iraanse toeschouwers, de grootste groep, kenden de lieden en zong uit volle borst mee. Het is vrouwen in Iran verboden te zingen, maar hier lieten ook zij hun stem horen. Er was een bijzondere sfeer van melancholiek, geluk en verdriet over de ‘verloren vrijheid’. We hebben er een uur gestaan en het was magisch.

Bevolking versus regering

Tijdens de eerste weken van deze reis is mij heel duidelijk geworden dat inderdaad de bevolking en regering heel ver van elkaar af liggen. De leiders, een klein groepje religieuze mannen, leven een afgezonderd leven en niemand weet echt van hun reilen en zeilen. Waar Khamenei woont is onbekend, hoeveel geld hij heeft weet niemand en waar hij het vandaan haalt is al helemaal onduidelijk. Er werd eens een foto compleet van het internet verwijderd waarop Khamenei te zien was terwijl hij uit een grote BMW stapte. Dat zou teveel bekend maken over zijn privé-bezit. Ook zijn voorkeur voor een Duitse auto ligt gevoelig, aangezien hij in zijn nieuwjaarsspeech de bevolking had aangemoedigd meer lokale producten te kopen. (Kort artikel hierover van de BBC: klik hier) Er is geen transparantie. Wat mensen wel weten is dat zij niet heel veel geld hebben en dat door alle internationale sancties de inflatie enorm is. Dat zorgt voor veel onvrede en voor het snelle afstand doen van de regering door de mensen met wie we spreken.

Iran is een heel mooi land, met hele mooie mensen, die veel te verduren hebben. Voor mij is er nog heel veel te leren en proberen te begrijpen aan dit land, de cultuur en politiek. Een perfecte bestemming voor ToenToer in de toekomst, misschien zelfs al in 2019!

Tot de volgende keer!

-Cas